Ara
  • Nilüferin Uyanışı

Meditasyon Nedir ve Nasıl Yapılır?

En son güncellendiği tarih: Eyl 9

Latince meditatio sözcüğünden gelen ‘meditasyon’, anlam olarak düşünme ve gözden geçirme gibi bir kapsama sahip. Meditasyon kelimesine anlam açısından baktığımızda, “derin düşünme” kavramını görüyoruz. Modern hayatın bizleri içine çektiği meydan okumalarda, stresle baş etmekte zorlanan herkesin, ferahlatıcı bir kapı aradığı anlarda ilk akla gelenlerden biri, meditasyon. Meditasyon nedir sorusunun birçok yanıtı var, ancak “ne değildir” diye soracak olursanız, bir dogma değildir, ritüel değildir ve dini inanç değildir. Her dinde, her inanışta ve felsefede, meditasyonun farklı uygulamaları karşımıza çıkmaktadır.

Meditasyon ne için yapılır?

Meditasyon nedir sorusunun en net yanıtı, stresten arınmak adına beden ve zihnin farkında olmak ve özdeşleşmemektir. Uygulanan meditasyon teknikleri, meditasyon müzikleri, meditasyon felsefesinde yer alan tüm öğeler düşünce ve duygulara tanık olabilme hali ve var olmanın coşkusunu hissedebilme sürecini kolaylaştırmak adına tasarlanmıştır. Meditasyon aracılığı ile insan beden ve zihnine tanık olabildiğinde derinlerde bir huzur hisseder ve öz farkındalığı artar. Bedenin ve zihnin “özü” olarak ifade edilebilecek nokta ile temas anında insan, bir nevi uyanış yaşar. Zihnin stres yaratan düşüncelerinden uzaklaşma sağlanır. Zihinde stres yaratan, kirlilik yaratan düşüncelerle özdeşleşmeye son veren insan, kendi özünü keşfeder.


Meditasyon nasıl yapılır?

İnsanın, iç huzurunu keşfederek zihnini berraklaştırdığı bir süreç olan meditasyonda, dilediğiniz kadar okuma yapın, video izleyin ya da ders alın; ortaya çıkan gerçek farkı görmeniz için bunu uygulamanız, daha da ötesi hissetmeniz gerekmektedir. Meditasyon esnasında özellikle yeni başlayanlar için, belli kurallara uymak önemlidir. Meditasyon nasıl yapılır sorusunun yanıtına gelmeden önce, meditasyon öncesinde nasıl hazırlanılır, neler yapılır kısmına odaklanmak gerekir. Zira, insan bedeni zihinsel olduğu kadar, fiziksel olarak da meditasyona hazır olmalıdır. Beden, tüm yönleri ile kendini hazır hissettiğinde, yaşayacağınız farkındalık o denli yüksek olacaktır. Fakat şunu unutmamak gerekir ki; aslında meditasyon yapmak için hiçbir koşul ve ön hazırlık şart, gerekli değildir. Kişi her ne zaman isterse ve ihtiyaç duyarsa her koşulda meditasyona başlayabilir, uygulayabilir. Burada belirteceğimiz şeyler sadece destekleyici unsurlardır ve meditasyon sürecinizi destekleyici olabildiği gibi, niyetinizi oluşturmada belirleyici rol de oynayabilmektedir.


Meditasyona hazırlık süreci

● Meditasyondan önce, ılık su ile duş almak iyi olabilir. Ilık su ile duş, bedeninizi rahatlatıcı etki yapacaktır.


● Çok fazla tok bir durumda meditasyon yapmanız iyi olmaz. Meditasyon yapacağınız anda çok fazla tok olursanız, düşüncelerinizi odaklamanız ve bir arınma yaşamanız zor olur.


● Meditasyon öncesinde, tercih ettiğiniz kıyafetler rahat olmalıdır ve o an, giydiğiniz şeyler sizi asla rahatsız edici olmamalıdır.


● Meditasyon esnasında farklı uyarıcılar tarafından rahatsız edilmemeniz önemlidir. Bundan dolayı televizyon, bilgisayar ya da akıllı telefonu kapatmalı ya da sessize almalı, bildirimleri kapatmalısınız. Meditasyon esnasında, yoğunlaştığınız anda gelen bir bildirim ya da ses, tüm büyüyü bozabilir.


● Meditasyondan önce iç huzurunuzu artıracak bir içecek olarak yeşil çayı tercih edebilirsiniz. Yeşil çay, uyku durumunuza karşı bir engelleyicidir ve sizi dinç tutar. Yeşil çay, uzak doğuda meditasyon yapan ustalar tarafından da tercih edilmektedir.


● Meditasyon müzikleri, bir çok meditasyon tekniğinde kullanılabilen önemli bir destekleyicidir. Yeşil çay ile tat, mum ya da tütsü ile koku duyunuza hitap ederken, ruhun en derinlerine işleyen müzikte de dingin bir seçim yapmalısınız. Meditasyon müziklerinde bazen, konsantrasyona odaklı şarkılar, bazen de orman, deniz gibi doğa sesleri içeren seçimler sizin için iyi olabilir.


Meditasyonda pozisyonlar


Oturma pozisyonu

Meditasyon için doğru oturma pozisyonunu bulmak gereklidir. Meditasyonda farklı oturma teknikleri yer alsa da, çoğu uygulamada sırtımız dik bir şekilde otururuz. Meditasyonda genellikle, bağdaş kurarak oturan insanı portresi akıllara gelse de, sandalyeye oturarak ya da uzanarak da bu uygulanabilir, ancak bu pozisyonlarda uyuma durumunuz söz konusu olabilir. Bu nedenle, sırtınızın dik olması sizi çok fazla rahat ettirmeden, tetikte kalmanızı sağlar. Bacak bacak üstüne atmamaya ve bağdaş kurma pozisyonu dışında ayak bileklerinizi birbiri üzerine koymamaya özen göstermenizi tavsiye ederiz.


El pozisyonu

Meditasyonda, oturma pozisyonunu belirledikten sonra sırada el pozisyonunu ayarlamak var. En yaygın el pozisyonlarından biri, dhyana mudra olarak bilinen meditasyon mudrasıdır. Bu pozisyonda baş parmakların ucu birbirine dokunacak şekilde sağ elimizi sol elimizin avuç içine yerleştiririz. Her iki elimizin de avuç içi yukarı bakacak şekilde durur. Baş parmaklar birleşik, diğer dört parmak ise üst üste gelecek şekilde yapılan el pozisyonunda, enerji akımının bir çember şeklinde dolaşması hedeflenir. Parmaklarınızı birbirine kenetler şekilde bağlamamaya özen göstermenizi tavsiye ederiz. Dilerseniz iki eliniz bedeninizin yanlarında veya bacaklarınızın üzerinde, açık ve avuç içleri yukarı bakar biçimde rahat bir şekilde durabilir.

Meditasyon ne kadar sürer?

Meditasyonun süresi, insandan insana göre değişen bir durumdur. Onlarca hatta yüzlerce farklı metodu bulunan meditasyonda, işlemin süresi tamamen subjektiftir. Ortalama olarak meditasyon süresi 15 dakika ile 30 dakika arasında ifade edilebilir. Yeni başlayanlar için bu süreler normal görülürken, meditasyon konusunda kendinizi geliştirdiğiniz takdirde bu süre 1 saate kadar uzanabilir. Yeni başlayanlar için ya da orta düzeyde meditasyona hakim insanlar için, 25 dakikalık bir süre normal kabul edilirken, günlerce meditasyon yapan insanlar da vardır.

Meditasyona yeni başlıyorum diyorsanız, sizin için 25 dakikalık süre de uzun denebilir. Ruhun arınma sürecini ifade eden meditasyonda, kendinizi zorlamak yapmanız gereken en son şeydir. Meditasyona yeni başlayanlara önerilen, ilk etapta 5 dakikalık kısa meditasyon seanslarıdır. 5 dakikalık meditasyon esnasında, kendinizi keşfetmeyi, arı düşünmeyi hissetmeye başladığınızda bu süre artacaktır. 5 dakika ile başlayan meditasyon süreciniz zamanla 10 dakikaya, 15 dakikaya uzanacaktır.

5 dakika süren meditasyonlarda dahi, ilk defa deneyenlerin yorumu bu sürenin kısa görünse de, birçok açıdan tatmin edici bir süre olduğudur. 5 dakikalık sürede bile, 1 saatlik bir meditasyon hissi veren ruh hali, meditasyon kültürünü tanımanızı ve ne olduğunu hissetmenizi sağlayacaktır.


Meditasyonda ne yaşanır?

Temel anlamı ile, strese neden olan duygu ve düşüncelerden arınma ve duru bir tanıklık haline ulaşılması olan meditasyon, nihai bir huzurla tanışmak isteyenlerin tercih ettiği bir kültür. Modern dünyada iş, okul ya da farklı sorumluluklar, gündelik yaşamda canımızı sıkan detaylar ciddi stres yaratabilmekte, bu stres ise kronik hastalıklara dahi neden olabilmektedir.

Meditasyonda, uygulanan farklı teknikler insanın tanık olabilme kapasitesini geliştirmeyi ve özdeşleşmelerden uzaklaşmayı hedefler; ve farklı yollardan gidilse dahi aynı noktaya varma amacı güder. En çok uygulanan ve bilinen meditasyon tekniklerini şöyle sıralamak mümkün.


Meditasyon teknikleri

Farklı kültürlerde farklı tekniklerle karşımıza çıksa da, genel olarak kabul görmüş ve en çok bilinen meditasyon teknikleri şu şekilde sıralanabilir:


● Nefesin izlenmesi aracılığıyla uygulanan teknikler

● Beden-zihin / duygu ve düşüncelerin izlenmesi aracılığıyla uygulanan teknikler

● Aktif meditasyonlar

● Mindfulness

● Mantralarla meditasyonlar

● Mudralarla meditasyonlar

● Doğa meditasyonları / şamanik teknikler


Belki kısmen aşina olduğunuz kavramları da içeren meditasyon tekniklerinde, herkesin kendine göre bir yöntemi, tercihi olabilir.

Farklı kültürlerde çok çeşitli meditasyon uygulamaları karşınıza çıkabilir. Farklı dini inanışlarda da, meditasyon felsefesi ile aynı yola çıkan uygulamalar vardır.


Meditasyonla ilgili bilmeniz gerekenler

Bir süreç olarak meditasyon basittir ve herkes uygulayabilir.

Meditasyona yeni başlayanlar için uygulamaları düzenli bir şekilde tekrarlamak, başlangıçta yaşanan zorlukların aşılması için anahtardır.

Bir irade eylemi olarak zihninizi durdurmazsınız bunun yerine meditasyonda kasıtlı olarak zihninizi bir nesne üzerine odaklayabilir ve diğer şeyleri dışarıda bırakabilirsiniz. Zihniniz bütünüyle ve sadece tek bir şey ile ilgilendiği zaman, düşünce yönünüz değişir ve zihniniz sessiz ve sakin bir hal alır. Bu duruma ulaşmak uzun uygulamalar gerektirebilir, bu sebeple başlangıçta bunu düşünmeniz gerekli değildir.

Rahatlama ve şimdiki anın farkındalığı meditasyon için çok önemlidir, onlar olmadan gerçekten meditasyonda olamazsınız. Fakat bunlar sadece başlangıç adımlarıdır. Hangi tekniği takip ettiğinize bağlı olarak; farkındalığı, odaklanmayı, iç gözlemi ve iç görüyü geliştirmek için meditasyon zihninizi farklı şekillerde kullanır. Meditasyon rahatlama ile başlar fakat nihayetinde zihninizi genişletmek, kontrol etmek ve daha iyi anlamak için yardımcı olan bir uygulamadır.

Meditasyon dikkat dağınıklığına son verir ve sizi kendinizin önüne taşır. Ayrıca meditasyon size, bütün sorunlarınızdan daha derinde bir yere ulaşabilmeyi öğretir.

Farklı meditasyon yaklaşımları farklı kişiler için uygulanabilir- bu sadece farklı tekniklerin deneyimlenmesi meselesidir ve hangisinin sizin için daha iyi olduğunu görürsünüz. Bu aynı zamanda yaptığınız uygulamanın hedefine göre de değişiklik gösterir. Unutmayın ki yaşamdaki ihtiyaçlarınız ve hedefleriniz değiştikçe, farklı zamanlarda farklı teknikleri faydalı bulabilirsiniz.

Her gün meditasyon yapmak gereklidir. İdeal olanı aynı saatlerde ve aynı yerde yapmaktır.

Meditasyon, farklı kültürlerde farklı isimlerle ve modellerle anılır. Ancak etkisi bilim insanları tarafından dahi kanıtlanmış bu uygulama, insanın iç sesini dinleyebilmeyi öğrendiği bir dünyadır. Bir nevi yarı trans hal olarak da adlandırılan meditasyon, insanın iç huzuru en yüksek noktada hissettiği, benliği ile yüzleşebildiği bir formudur. Zihnin, stres yaratan tüm düşünceler ile birlikte susması, benliğin evrenin sessizliği ile temas etmesi bir insan için büyüleyicidir. Bilincin akışını hissetmek, “cevabı kendinizden dinlemek” için yapmanız gereken, doğru kurallar ve doğru bir yaklaşımla meditasyon yapmaktır.

Nörologlar, düzenli olarak meditasyon yapan insanların beyninin, duyguların kontrolünün yanı sıra daha yüksek konsantrasyon, daha düşük stres ve diğer insanlarla daha kuvvetli bir bağ hissettiğini kanıtlamıştır. Farklı bir araştırmada ise beyinde yer alan nöro plastisite kısmında yaşanan değişimde, beynin kimyasının insan zihnini rahatlatan bir şekilde değiştiği, beyin nöronlarının aralarındaki bağlantının iyi bir şekilde evrimleşme eğilimi gösterdiği kanıtlanmıştır. Meditasyon, beyin yapısını olumlu anlamda etkileyen bir yapıya sahiptir.

Huzuru ve dinginliği, her nerede olursanız olun yaşamak adına meditasyon yapmak, doğru yöntemi bularak, doğru bir şekilde herkesin yapması gereken bir şeydir.

Meditasyonun faydalarını içeren klinik bulgular arasında stresin giderilmesinin yanı sıra, kalp çarpıntısının hafifletilmesi, verimlilik ve yaratıcılığın artması, odaklanmanın artması ve bağımlılığın azalması gibi yönler keşfedilmiştir.